Verslag van lezing op 12 oktober: "Twenthe en de Duitse Hanze"

door Jan Wever

Op woensdag 12 oktober sprak dr. Gerard Seyger over de verbindingen tussen Twente en de Duitse Hanze. Hij verdiende zijn sporen als leraar Duits en als conrector in Oldenzaal en Enschede. De etymologie boeide hem, maar vooral de geschiedenis van Twente. Met engelengeduld en nijver monnikenwerk onderzocht hij allerlei bronvermeldingen op feiten, geen onzekere geschiedenis verhalen …


Deze avond vertelde Gerard ons dat je vele aanknopingspunten kunt ontdekken door goederenregisters te raadplegen, vooral om te zien waar de goederen vandaan komen en waarheen ze vervoerd worden. Bij muntschatten vertelt de herkomst van de munten en de muntplaats het onderlinge handelsverkeer, evenals de belangrijkheid van de steden die de munten hebben geslagen. Zo waren in de 10e eeuw de meest teruggevonden munten geslagen in Keulen. Deventer was een goede tweede muntplaats.
De naamregisters geven inzicht in de oorsprong van personen. Het duidt ook aan dat er wel degelijk veel gereisd werd om elders te werken.
Everhardus van Almelo was ministeriaal van de bisschop van Utrecht. Dirk van Holland, een bastaard zoon van Rooms-koning Willem van Holland, was betrokken bij de stichting van het Duitse Huis in Ootmarsum. De Hanze werd gesticht om elkaar in de handel te helpen en te beschermen. Vele Nederlandse steden werden lid. Niet alleen steden gelegen aan water of open zee,  maar in het begin vooral landsteden zoals Oldenzaal vanaf 1260. Juist in deze Hanze- steden waren naamregisters, eigendomsregisters en pachtregisters, waaruit Gerard Seyger veel wetenswaardigheden opdook. Als een echte rechercheur documenteerde en combineerde hij de gegevens om er vervolgens conclusies uit te trekken.


Als etymoloog  wees hij ons erop dat het woord “diets” oorspronkelijk  Duits=diets=dutch=diutsc: van het volk betekent (“ben ik van dietse bloed…”).
 

De veelheid van gegevens, die we deze avond te horen kregen, zijn gelukkig merendeels reeds geboekstaafd door Gerard. Zo ontstond zijn boek “Oudheid van Twente”, een lust voor geschiedenisvorsers van onze regio met 132 bladzijden vol met verwijzingen naar bronnen, publicaties en index van namen.
De inhoudsopgave alleen al is een mooi geschiedkundig overzicht van deze regio en prikkelt tot verder lezen en dat kan vele pagina’s lang!