UIT: Tubantia 10 nov 2025

Stolperstein nummer 268 is de laatste in Almelo

Op 9 november hebben met de plaatsing van de laatste exemplaren van in totaal 268 Stolpersteine alle geregistreerde maar grafloze Almelose Joodse en verzetsslachtoffers een eigen herinneringssteen gekregen. Reden voor de werkgroep om haar werkzaamheden te beëindigen.

HENK VAN SCHUPPEN

De werkgroep Almelo van de Stichting Levend Verleden Oost Nederland gaat op non-actief. “Het werk is na elf jaar klaar. We heffen ons op”, aldus voorman Joop Israel, die namens de stichting wel aanspreekpunt blijft. “Het is indrukwekkend wat we hebben gedaan. Iedereen die recht heeft op een Stolperstein heeft er nu een.”

Daarbij is geselecteerd op slachtoffers die nog geen graf hebben. Israel: “Bij een graf kun je herdenken, de overledene eer bewijzen. En de naam blijft bestaan. Voor zij die geen graf hebben nemen Stolpersteine die functie over.” De herdenkingsstenen zijn geplaatst voor huizen waar de vermoorde oorlogsslachtoffers hebben gewoond.

Laatste twintig

Voor zover bekend is ter herdenking van alle Almelose omgekomen maar grafloze Joden en verzetshelden zo’n struikelsteen geplaatst. Van twintig slachtoffers bestaat geen straat of huis meer. Zij worden in ere gehouden op het Stolpersteinemonument bij het oude stadhuis, dat gisteren werd onthuld door burgemeester Richard Korteland.

Het nieuwe monument aan De Hoven, dat is geplaatst naast het Joodse monument, bestaat uit twintig stenen in een ijzeren vorm van de Hebreeuwse letter chai. Dat betekent leven.
De gemeente is nu officieel eigenaar van alle gelegde stenen. Daarmee is tevens het onderhoud van het monument afgedekt.

De datum van 9 november is niet voor niets gekozen. Het markeert de Kristallnacht, de pogrom waarmee de nazi’s in 1938 de aanval op de Joodse bevolking inzetten. Het was de voorbode van de holocaust, die 6 miljoen joden het leven kostte.

In Almelo zijn dit jaar onder meer stenen geplaatst bij huizen aan de Bavinkstraat, Boddenstraat, Schalderoi, Smitstraat, Bornerbroeksestraat, Tijhofslaan, Bornsestraat, Vijverstraat, Reigersweg, Groterstraat en Vriezenveenseweg.

Burgemeester Korteland en opperrabijn Binyomin Jacobs onthulden samen het monument, door om de beurt een laag herfstbladeren met een bezem weg te vegen. Nabestaanden van met name verzetsstrijders waren getuige. Daarna was er een ceremonie in het stadhuis.

“De onthulling van het monument was heel indrukwekkend”, zegt Israel na afloop. “Wat ik ook mooi vond is het voorlezen van de slachtoffernamen door twee leerlingen van scholengemeenschap Erasmus. Dan merk je dat het ook emoties oproept bij de kinderen. Dat raakt me telkens weer.”