Twee verslagen
Twee verslagen
De Meisjes van de Goede Herder
De 2e Wereldoorlog in Almelo
door Jan Wever.
Op 17-02-2025 gaf Christel Don voor de donateurs van de Stichting Historische Kring Almelo een lezing over haar onderzoek naar en bevindingen bij haar boek “Meisjes van de Goede Herder”.
Met het idee meisjes te heropvoeden in de liefdesgestichten kwam de organisatie van de Zusters van de Goede Herder ook naar Almelo aan de Vriezenveense weg 170. De bedoeling van deze opvang was goed, mag ik aannemen. Maar soms zijn goede bedoelingen wel eens slecht. In een autoritair en hiërarchisch systeem, wat zichzelf omringt met een aureool van goddelijke wijsheid en toewijding, ligt ontsporing voor het grijpen, vooral in van de wereld afgesloten instellingen.
Wanneer kinderen ontsporingen vertonen, volgens het dan geldende maatschappelijke beeld, worden maatregelen naar de geest van die tijd toegepast.
Onderzoek of de maatregelen gepast of ongepast zijn en wat de resultaten ervan zijn, wordt vaak niet gedaan.
Ook heden ten dag schort het hieraan nog al eens.
De vraag, wat deze kinderen aangedaan is, voordat zij tot dit gedrag komen, werd destijds zelden gesteld.
Ook in deze instellingen werden volgens onze hedendaagse inzichten onjuiste en mensonterende toestanden toegepast en getolereerd.
Toch is er een kentering opgetreden rond 1970 en werd het beleid gemoderniseerd. Excuses volgden maar de effecten blijft men levenslang meedragen.
Om een indruk te krijgen van deze mensonterende omstandigheden, waarin deze meisjes verkeerden kan ik het boek aanraden van Christel Don: “de Meisjes van de Goede Herder”.
Op 19-03-2025 sprak op onze maandelijkse bijeenkomst van de Stichting Historische Kring Almelo Albert Broeksma over de invloed van de 2e wereldoorlog op de burgerij in Almelo.
Allereerst kwamen de Duitsers ongevraagd maar gedwongen door het Hitler-bewind naar Nederland, waar zij hun ideologie uitdroegen en later toepasten op alle Nederlandse burgers, zonder enig voorbehoud en met strikte intolerantie voor andere meningen. Het was dus een echte bezetting.
Aanvankelijk werd het dagelijkse leven niet verstoord. Maar door propaganda, sluwe manipulatie van de openbare orde en langzaam toenemende repressieve maatregelen werden bevolkingsgroepen tegen elkaar uitgespeeld. Een voorkeursbehandeling voor meelopers, zoals leden van de NSB, en door beloning voor verraad van onderduikers of voor activiteiten tegen de verordeningen van de bezetter werd een sfeer van achterdocht en wantrouwen onder de burgers gecreëerd.
Vervolgens werd -overeenkomstig de plannen opgesteld tijdens de Wannsee-conferentie op 20 januari 1942- stapsgewijs de volkerenmoord op de Joden, Sinti en Roma uitgevoerd. Zo werd de Nederlandse bevolking door verdeel-en-heers tactiek tegen elkaar uitgespeeld en de weerstand gebroken. Het gevaar kwam niet alleen door de infiltratie door de bezetter (SD‘ers en SS‘ers) in Nederlandse organisaties zoals de Knokploegen en Verzetsgroepen, maar kwam ook door oorlogshandelingen: de (vergissings)-bombardementen door de eigen Geallieerden en door de Duitse V1 en V2 ‘s, die uit de koers raakten en neerkwamen, zoals in de Rietstraat en de Hofkampstraat.
Ook besproken werden de Storkstaking, de Grote Bankoverval (Wierdensestraat 27, nu verdwenen en bestraat), de Arbeitseinsatz, de rantsoenering, en de uiteindelijke bevrijding van Almelo op 5 april 1945 door de Canadezen, waarna nog felle gevechten plaats vonden tussen Almelo en Wierden tot 8 april, waarbij nog 40 Duitsers, 30 Canadezen en 10 burgers stierven.
Hierna volgde de wraak van de bevolking op de NSB’ers en op de “Moffenmeiden”. Dit werd een volksgericht met chaos en verwarring, dus ook met onjuistheden.
In Almelo zijn meerdere monumenten en in het Stadsmuseum is momenteel een tentoonstelling.
Immers
“een volk dat voor tirannen zwicht,
verliest niet alleen zijn vrijheid,
maar dooft ook haar licht”.
Vooral in deze dagen moeten wij hieraan denken, gezien de huidige oorlogen en gevechten. “Oorlog zegt alleen wie militair het sterkste is, maar niet wie gelijk heeft”.