Verslag excursie naar Veenhuizen 11 mei 2023

door Jan Wever.

Voor deze excursie was grote belangstelling. En terecht!
Veenhuizen heeft de status van Werelderfgoed ontvangen in juli 2021, evenals Frederiksoord, Wilhelminaoord en Wortel (België). Deze inrichtingen maakten deel uit van de Maatschappij van Weldadigheid. Opgericht in 1818 vanuit een nobel streven van Johannes van den Bosch. Ook twee andere plaatsen in Overijssel en één in België maakten hiervan oorspronkelijk deel uit. Het oorspronkelijke doel was: verheffing van arme gezinnen, landlopers en zwervers door het aanleren van discipline door middel van werk en scholing. In Veenhuizen werden voornamelijk (kleine) misdadigers ondergebracht.
Het betreft een groot en uitgebreid terrein met gebouwen, waarvan wij een indruk kregen via een rondrit. Hierbij zagen wij ook de kerk, die behoorde bij de oorspronkelijke opzet en eveneens de huidige, nog steeds functionerende Penitentiaire Rijks Inrichting.

In het museum zagen wij een tentoonstelling over de ontwikkeling van de inzichten over misdaad en straf: van de vroegere mutilerende lijf- en doodstraffen naar de modernere behandelmethoden.
Boeiend was ook het bezoek met demonstratie van de werking van de eigen elektriciteitscentrale van de inrichting, die door vrijwilligers nog steeds wordt onderhouden.

Het archief blijkt een bron voor genealogen, want vele Nederlanders hebben voorouders, die in deze Koloniën van Weldadigheid hebben verbleven.

Een verrassende en boeiende excursie met een lekkere lunch en een gezellige sfeer gedurende de hele dag.

Om een historische indruk te krijgen: lees het boek “Het Pauperparadijs” van Suzanna Jansen.